Wat reflexen kunnen laten zien
Soms laat gedrag van een kind iets anders zien dan je op het eerste gezicht denkt.
Een kind doet niet expres druk, boos, onhandig of afwezig. Soms reageert het lichaam nog vanuit reflexen die eigenlijk al hadden moeten verdwijnen.
Op deze pagina lees je een aantal reflexen die ik regelmatig tegenkom in de praktijk, met voorbeelden die ouders vaak herkennen.
Belangrijk om te weten: geen enkel kind past precies in een lijstje. Het gaat altijd om het totaalplaatje. Een actieve reflex betekent ook niet dat er “iets mis” is met je kind. Het geeft alleen informatie over wat het zenuwstelsel misschien nog nodig heeft.
Fear Paralysis Reflex (FPR)
Altijd alert op spanning
De Fear Paralysis Reflex is een hele vroege overlevingsreflex. Deze reflex heeft te maken met veiligheid en spanning.
Kinderen waarbij deze reflex nog actief is, kunnen erg gevoelig zijn voor stress of nieuwe situaties.
Wat je soms ziet:
- snel blokkeren of dichtklappen
- bang zijn om fouten te maken
- veel bevestiging nodig hebben
- moeite met veranderingen
- terugtrekken of juist heel aangepast gedrag
- gevoelig voor sfeer en spanning
Sommige kinderen lijken stil en rustig, maar van binnen staat hun lijf constant “aan”.
Moro-reflex
Altijd ‘aan’ staan
De Moro-reflex is de schrikreflex. Deze helpt baby’s reageren op plotselinge veranderingen.
Als deze reflex actief blijft, reageert het zenuwstelsel vaak extra sterk op prikkels.
Wat je soms ziet:
- snel schrikken
- gevoelig voor geluid, licht of drukte
- moeite met concentreren
- snel boos of emotioneel reageren
- vermoeidheid na school
- altijd alert zijn
Kinderen kunnen hierdoor veel energie kwijt zijn aan het verwerken van de wereld om hen heen.
TLR (Tonische Labyrint Reflex)
Moeite met balans en houding
Deze reflex heeft invloed op evenwicht, houding en ruimtelijke oriëntatie.
Wat je soms ziet:
- slungelig bewegen
- moeite met stilzitten
- snel moe zijn
- niet lekker rechtop kunnen zitten
- moeite met gym of bewegen
- onzekerheid in het lichaam
Sommige kinderen lijken “lui” of ongemotiveerd, terwijl bewegen hen gewoon veel meer energie kost.
Spinal Galant
Altijd beweging in het lijf
De Spinal Galant-reflex heeft invloed op het reageren op prikkels rondom de rug en heupen.
Wat je soms ziet:
- wiebelen op de stoel
- niet stil kunnen zitten
- gevoelig voor kleding of labels
- bedplassen
- snel afgeleid zijn
- druk gedrag
Vaak lijken kinderen voortdurend in beweging, alsof hun lijf geen rust kan vinden.
Landau-reflex
Samenwerking tussen boven- en onderlichaam
De Landau-reflex helpt bij houding, kracht en lichaamscontrole.
Wat je soms ziet:
- onderuitgezakt zitten
- moeite met coördinatie
- weinig spierkracht
- snel moe
- moeite met langere tijd schrijven
- spanning in het lichaam
Deze kinderen moeten vaak hard werken om hun lichaam goed aan te sturen.
STNR (Symmetrische Tonische Nekreflex)
Moeite met stilzitten en concentreren
Deze reflex speelt een belangrijke rol bij houding en samenwerking tussen boven- en onderlichaam.
Wat je soms ziet:
- onderuit hangen tijdens het schrijven
- wiebelen op de stoel
- moeite met concentreren
- langzaam werken
- slordig schrijven
- moeite met plannen en organiseren
Vaak zie je dat kinderen tijdens tafelwerk veel steun zoeken met hun lichaam.
ATNR (Asymmetrische Tonische Nekreflex)
Last van links en rechts
Deze reflex helpt baby’s bij de eerste bewegingen, maar hoort later geïntegreerd te zijn.
Wat je soms ziet:
- moeite met schrijven
- letters of cijfers omdraaien
- moeite met kruislings bewegen
- problemen met links en rechts
- spanning tijdens schoolwerk
- moeite met vangen of mikken
Sommige kinderen vermijden onbewust taken die veel samenwerking tussen beide hersenhelften vragen.
Babinski-reflex
Gevoeligheid in voeten en houding
Deze reflex heeft invloed op de ontwikkeling van voeten, houding en evenwicht.
Wat je soms ziet:
- gevoelig reageren via de voeten
- moeite met balans
- vaak struikelen
- spanning in houding of lopen
- onrust tijdens bewegen
Soms zie je dat kinderen weinig vertrouwen hebben in hun lichaam.
Palmar Grasp Reflex
Moeite met loslaten en fijne motoriek
Deze reflex heeft te maken met grijpen en de ontwikkeling van de handen.
Wat je soms ziet:
- verkrampt schrijven
- snel moe worden bij knutselen of schrijven
- moeite met pengreep
- spanning in handen of schouders
- liever grove motoriek dan fijne taakjes
Voor sommige kinderen kost schrijven veel meer energie dan het lijkt.